Nhìn lại hoạt động của đội ngũ làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh năm 2016
Sign In
  • * Chào mừng Quý vị và các bạn đến với Trang thông tin điện tử Cục Công tác phía Nam, Bộ Tư pháp *

Nghiên cứu trao đổi kinh nghiệm

Nhìn lại hoạt động của đội ngũ làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh năm 2016

Công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật luôn có vị trí và vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình xây dựng Nhà nước xã hội chủ nghĩa hiện nay, là một bộ phận của công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, là trách nhiệm của toàn bộ hệ thống chính trị, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự điều phối, tổ chức thực hiện của các cơ quan nhà nước và các tổ chức, đoàn thể; là khâu then chốt, quan trọng để chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước thực sự đi vào cuộc sống xã hội, đi vào ý thức, hành động của từng chủ thể trong xã hội. PBGDPL là cầu nối để chuyển tải pháp luật vào cuộc sống. Nói cách khác, quá trình đưa pháp luật vào cuộc sống được bắt đầu bằng hoạt động PBGDPL và người làm nhiệm vụ chuyển tải pháp luật đi vào cuộc sống chính những báo cáo viên và tuyên truyền viên pháp luật. Do vậy, nhân tố con người là quan trọng nhất, nó quyết định đến chất lượng, hiệu quả hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật.

        Xác định được tầm quan trọng của công tác PBGDPL và vai trò của đội ngũ người làm công tác PBGDPL trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh, theo báo cáo của sở Tư pháp trong năm qua công tác này luôn được các cấp chính quyền, các cơ quan ban ngành quan tâm chú trọng, đã tạo điều kiện thuận lợi về thời gian, cơ sở vật chất cho báo cáo viên, tuyên truyền viên thực hiện công tác phổ biến, giáo dục pháp luật pháp luật. Theo đó lực lượng làm công tác PBGDPL của thành phố đã và đang dần được củng cố, kiện toàn, đồng thời có sự phát triển mạnh về số lượng và chất lượng. Tính đến đến 31/12/2016, trên địa bàn Thành phố có 155 báo cáo viên pháp luật Thành phố, 407 báo cáo viên pháp luật quận, huyện và 2.907 tuyên truyền viên pháp luật cấp xã. Sau khi có Chỉ thị số 32-CT/TW ngày 09/12/2003 của Ban Bí thư Trung ương Đảng, lãnh đạo các cấp, các ngành đã có sự quan tâm, chỉ đạo tăng cường năng lực của đội ngũ làm công tác PBGDPL, bằng nhiều hình thức đã chủ động tổ chức đều đặn, thường xuyên các lớp bồi dưỡng, tập huấn kiến thức, kỹ năng PBGDPL cho đội ngũ này, coi đây là yếu tố quan trọng hàng đầu quyết định chất lượng, hiệu quả của công tác PBGDPL; báo cáo viên là những người có uy tín trong công tác, có kiến thức chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn phù hợp với ngành, lĩnh vực tham gia phổ biến pháp luật. Trong năm 2016, báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật hoạt động tương đối tích cực, tham gia nhiều hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật theo yêu cầu của cơ quan, đơn vị, địa phương, tổ chức, doanh nghiệp, đặc biệt là trong đợt cao điểm tuyên truyền cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân nhiệm kỳ 2016-2021.


       
        Nhìn chung, trong thời gian qua, các lực lượng nói trên đã phát huy được sức mạnh tổng hợp trong hoạt động PBGDPL, là lực lượng nòng cốt trong công tác PBGDPL, đã có những đóng góp quan trọng trong việc nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, nhân dân, góp phần đáng kể cho công tác đưa pháp luật vào cuộc sống, tạo chuyển biến rõ nét trong việc nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của nhân dân thành phố.
Bên cạnh những kết quả đạt được, qua báo cáo của Sơ Tư pháp và ý kiến của các đại biểu tại tọa đàm “Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của đội ngũ làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trên địa bàn Thành phố” do Sở Tư pháp tổ chức đã miêu tả rất rõ nét những hạn chế, khó khăn hoạt động của đội ngũ người làm công tác PBGDPL như sau:
        - Số lượng đội ngũ báo cáo viên và tuyên truyền viên pháp luật như nêu trên chưa đủ đáp ứng nhu cầu PBGDPL trên địa bàn thành phố; chưa ngang tầm nhiệm vụ và đáp ứng được đòi hỏi mới của xã hội; tính chuyên nghiệp trong PBGDPL của cán bộ, công chức chuyên trách làm công tác PBGDPL chưa cao; thiếu kiến thức chiều sâu về các lĩnh vực pháp luật và kỹ năng nghiệp vụ PBGDPL; sự phối hợp giữa các ngành liên quan trong quá trình thực hiện các hoạt động phố biến, giáo dục pháp luật chưa chặt chẽ.
        - Một số ngành, lĩnh vực không có hoặc thiếu báo cáo viên pháp luật. Chưa có giải pháp quy tụ, mời những người có khả năng, có trình độ, nhiệt huyết tham gia đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật. Chưa huy động được đội ngũ chuyên gia trong các lĩnh vực tham gia làm báo cáo viên pháp luật để có đủ lực lượng tham gia hoạt động PBGDPL cho nhân dân thành phố đáp ứng yêu cầu xã hội.
        - Các báo cáo viên pháp luật hoạt động chưa đều, theo Sở Tư pháp chỉ có khoảng 40% báo cáo viên pháp luật Thành phố hoạt động PBGDPL tích cực, nhiệt tình, phù hợp với ngành, lĩnh vực công tác do có kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm thực tiễn phong phú (32/155 BCVPL thành phố tham gia PBGDPL năm 2016). Số BCVPL còn lại chưa tham gia các hoạt động tuyên truyền phổ biến pháp luật.
        Đối với báo cáo viên pháp luật quận, huyện tham gia PBGDPL còn hạn chế (đa số chỉ báo cáo 1-2 buổi/năm); theo báo cáo của 20/24 quận, huyện cho thấy, chỉ có 4/20 quận, huyện đạt 100% báo cáo viên tham gia (Quận 3, Quận 5, Gò Vấp, Nhà Bè), một số quận, huyện chỉ huy động được hơn 30% báo cáo viên tham gia (Quận 4, Quận 7, Quận 8...). Tỷ lệ tuyên truyền viên phổ biến pháp luật ở xã, phường, thị trấn còn tương đối thấp, chỉ có 2/20 quận, huyện có 100% tuyên truyền viên tham gia (Gò Vấp – 187 TTVPL, Quận 11 – 124 TTV); trong khi đó, có 5/20 quận, huyện chỉ huy động được dưới 15% tuyên truyền viên tham gia (Quận 3, Quận 9, Hóc Môn, Củ Chi, Cần Giờ).
        - Báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật trong đồng bào dân tộc Hoa, Chăm, Khmer bị thiếu hụt nghiêm trọng, chưa tương ứng với tỷ lệ số dân tộc thiểu số đang sinh sống tại Thành phố. Đội ngũ báo cáo viên dân tộc thiểu số nhìn chung chưa đáp ứng yêu cầu tiêu chuẩn theo quy định của Ban Tuyên giáo Trung ương, yếu về kỷ năng lẩn kiến thức cần có; thiếu sự am hiểu về văn hóa, phong tục tập quán; chưa thu hút được sự quan tâm, hưởng ứng đông đảo của đồng bào các dân tộc; phương pháp, thời gian thực hiện tuyên truyền chưa phù hợp…
        - Tài liệu sách, báo pháp luật phục vụ cho việc tuyên truyền, phổ biến còn hạn chế; mặc dù báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật được quan tâm, đào tạo, bồi dưỡng khá thường xuyên nhưng nội dung đào tạo, bồi dưỡng chưa đáp ứng được yêu cầu nâng cao khả năng, trình độ của báo cáo viên, tuyên truyền viên; nhiều báo cáo viên mới được công nhận chưa được bồi dưỡng chuyên sâu về nghiệp vụ nên việc báo cáo các chuyên đề còn lúng túng.
        - Một số quy định pháp luật còn thay đổi thường xuyên, chồng chéo, mâu thuẫn, gây khó khăn cho việc nghiên cứu, tuyên truyền; giữa quy định pháp luật và thực tế áp dụng pháp luật vẫn còn khoảng cách nhất định khiến cho công tác tuyên truyền của lực lượng tuyên truyền viên gặp không ít khó khăn khi thực hiện tuyên truyền, giải thích cho người dân.
        - Kinh phí dành cho hoạt động PBGDPL nói chung còn khó khăn, nhất là ở cơ sở và kinh phí chi trả cho báo cáo viên chưa thật sự thỏa đáng, chưa tương xứng với công việc họ thực hiện, chế độ đãi ngộ chưa cao, chưa có cơ chế thu hút họ tham gia công việc lâu dài nên chưa khuyến khích báo cáo viên tham gia hoạt động PBGDPL; thủ tục thanh toán còn nhiều bất cập khó khăn.
        Những hạn chế, khó khăn nêu trên xuất phát từ những nguyên nhân sau:
       - Một số các cơ quan, đơn vị, tổ chức đề nghị công nhận báo cáo viên pháp luật chưa thực sự quan tâm trong việc phân công, tạo điều kiện cho báo cáo viên tham gia công tác phổ biến giáo dục pháp luật; chỉ chọn cử các đồng chí lãnh đạo làm báo cáo viên nên rất khó sắp xếp thời gian tham gia PBGDPL; chưa quan tâm cử đội ngũ công chức khác có thâm niên, kinh nghiệm, kiến thức để tham gia PBGDPL làm ảnh hưởng đến số lượng và chất lượng đội ngũ báo cáo viên pháp luật của thành phố.
        - Báo cáo viên pháp luật chủ yếu là kiêm nhiệm thực hiện hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật, thường bận rộn với công việc chuyên môn không có nhiều thời gian để tham gia tập huấn kiến thức pháp luật mới, kỹ năng tuyên truyền; môt số báo cáo viên chưa thực sự tâm huyết, sáng tạo, chưa tích cực, nhiệt tình tham gia đã ảnh hưởng đến hoạt động PBGDPL ở địa phương.
        - Đối với  đồng bào dân tộc thiểu số trình độ có hạn chế, mặc dù có thể giao tiếp bằng tiếng Việt nhưng rất khó tiếp thu các từ ngữ chuyên môn pháp luật trong các buổi báo cáo và tuyên truyền nên hiệu quả tuyên truyền không cao, mức độ lan tỏa về pháp luật trong cộng đồng dân tộc thiểu số còn hạn chế.
Để nâng cao chất lượng hoạt động của đội ngũ người làm công tác PBGDPL trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh và đáp ứng yêu cầu xã hội, trong thời gian tới đề xuất thực hiện các nhiệm vụ sau:
       - Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo và nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành đối với công tác PBGDPL và hoạt động của báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật; lãnh đạo đơn vị tạo điều kiện thuận lợi cho các báo cáo viên có thời gian, điều kiện tham gia thường xuyên hoạt động PBGDPL theo quy định.
        - Chú trọng xây dựng, kiện toàn đội ngũ làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, bảo đảm đủ về số lượng, chất lượng, bản lĩnh chính trị vững vàng, có phẩm chất đạo đức tốt đáp ứng được các yêu cầu của công tác PBGDPL; thành phố cần có cơ chế, chính sách huy động các luật sư, luật gia, các chuyên gia và những người làm công tác pháp luật khác tham gia thực hiện công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cho nhân dân; chú trọng xây dựng đội ngũ báo cáo viên là người dân tộc thiểu số, am hiểu văn hóa và phong tục tập quán của đồng bào dân tộc thiểu số (Hoa và Khơ me); mở các lớp bồi dưỡng giúp nâng cao trình độ, kiến thức và kỹ năng phổ biến pháp luật cho đội ngũ này.
        - Xây dựng một cơ chế tài chính để bảo đảm nguồn kinh phí cho hoạt động của đội ngũ thực hiện công tác PBGDPL, tạo mọi điều kiện, có chế độ đãi ngộ, khen thướng xứng đáng, các điều kiện về cơ sở vật chất khác nhằm thu hút và tạo điều kiện thuận lợi cho đội ngũ thực hiện công tác PBGDPL ở thành phố thực hiện nhiệm vụ PBGDPL đạt hiệu quả./.
 
                                                                                                                               Lan Thu