Luật Hòa giải ở cơ sở sau 03 năm đi vào cuộc sống
Sign In
  • * Chào mừng Quý vị và các bạn đến với Trang thông tin điện tử Cục Công tác phía Nam, Bộ Tư pháp *

Nghiên cứu trao đổi kinh nghiệm

Luật Hòa giải ở cơ sở sau 03 năm đi vào cuộc sống

Luật Hòa giải ở cơ sở được Quốc hội khóa XII thông qua ngày 20/6/2013 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2014. Sau 03 năm triển khai thực hiện, công tác hòa giải ở cơ sở đã có nhiều chuyển biến tích cực, việc củng cố, kiện toàn Tổ hòa giải các cấp dần đi vào nề nếp và hoạt động hòa giải ngày càng hiệu quả. Từ đó, góp phần giải quyết những mâu thuẫn và tranh chấp nhỏ trong cộng đồng dân cư, giữ gìn trật tự an toàn xã hội, hạn chế đơn, thư khiếu nại đến các cơ quan Nhà nước, góp phần phát triển kinh tế - xã hội.

        Tính cho đến nay, trên địa bàn Khu vực phía Nam có hơn 18.686 Tổ hòa giải với hơn 130.508 hòa giải viên trên tổng số 111.155 Tổ hòa giải với 668.658 hòa giải viên trên cả nước. Theo thống kê, trong 03 năm qua (2014 – 2016), trên toàn khu vực phía Nam đã tiếp nhận và thụ lý hòa giải được trên 180.624 vụ việc.Trong đó, có một số địa phương đạt tỉ lệ hòa giải thành cao như Hậu Giang – 90,97%; Bến Tre – 89%; Bình Dương – 87%; An Giang – 86,4%; Long An – 86%...
         Thực hiện Quyết định số 4077/QĐ-BTP ngày 31/12/2014 của Bộ Trưởng Bộ Tư pháp về ban hành Chương trình khung bồi dưỡng kiến thực pháp luật, nghiệp vụ hòa giải cho hòa giải viên, các Sở Tư pháp địa phương Khu vực phía Nam đã tổ chức tập huấn bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho học viên là hòa giải viên nhằm ngày càng nâng cao kiến thức cũng như trao dồi, phổ biến kinh nghiệm trong công tác hòa giải để giúp việc triển khai Luật Hòa giải ở cơ sở và các hoạt động hòa giải ngày càng đi sâu sát hơn đến người dân. Ngoài ra, các địa phương đã tổ chức  tuyên truyền, phổ biến Luật hòa giải ở cơ sở và các văn bản hướng dẫn thi hành đến công đồng dân cư qua nhiều hình thức: lồng ghép sinh hoạt công đồng, tờ gấp, hệ thống truyền thanh cơ sở…
 Tập huấn hòa giải cơ sở ở Đồng Tháp
        
       Ngoài ra, việc hỗ trợ một phần kinh phí như in Sổ theo dõi hoạt động hòa giải ở cơ sở để cấp phát cho các tổ hòa giải, biên soạn và tập hợp tài liệu để in Sổ tay pháp luật về hòa giải ở cơ sở… cũng đã tạo điều kiện giúp cho đội ngũ những người làm công tác hòa giải theo dõi sát sao và tốt hơn trong hoạt động hòa giải cũng như trong việc tra cứu và áp dụng các quy định của pháp luật về hòa giải ở cơ sở.
        Đối với việc ứng dụng mô hình hòa giải trên địa bàn, các địa phương luôn tìm tòi và sáng tạo các mô hình hòa giải hay để ứng dụng, triển khai nhằm đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phố biến giáo dục pháp luật hòa giải ở cơ sở. Ví dụ như: Mô hình hòa giải hay tại xã Tân Quy Tây, thành phố Sa Đéc tỉnh Đồng Tháp là vào thứ Hai hàng tuần, UBND xã tổ chức họp báo với nội dung Trưởng Ban nhân dân ấp báo cáo tình hình nhận đơn yêu cầu hòa giải của các Tổ. Sau đó các công chức Tư pháp – Hộ tịch trao đổi và nghiên cứu với Tổ trưởng Tổ hòa giải tìm ra giải pháp hòa giải hiệu quả rồi biên soạn các điều khoản Luật có liên quan đến vụ việc đó gửi cho Tổ trưởng Tổ hòa giải để vận dụng trong lúc hòa giải. Đối với những vụ việc khó, công chức Tư pháp – Hộ tịch sẽ trực tiếp đến các Tổ hòa giải để hỗ trợ các Hòa giải viên thực hiện hòa giải. Cách làm này đã thể hiện sự quan tâm của chính quyền địa phương đối với công tác hòa giải, thúc đẩy sự nhiệt tình của hòa giải viên trong hoạt động hòa giải ở cơ sở, giúp số vụ hòa giải thành tại xã trong các năm gần đây đều đạt trên 90% (trung bình của Tỉnh là khoảng 80%); Trà Vinh là tỉnh có đông đồng bào dân tộc, đặc biệt cộng đồng người dân tộc Khmer chiếm tỷ lệ khá đông (31%) trong tổng dân số của tỉnh nên cách làm hiệu quả trong công tác hòa giải ở cơ sở là chọn và giới thiệu những người có uy tín trong cộng đồng người dân tộc Khmer hoặc những vị chức sắc tôn giáo tham gia làm hòa giải viên cơ sở sẽ tạo điều kiện thuận lợi, góp phần mang lại hiệu quả thiết thực. Đây là một cách làm mang lại hiệu quả mà địa phương đang phát huy và nhân rộng; Hay như trong công tác tập huấn về kỹ năng, nghiệp vụ hòa giải ở Cần Thơ, tùy tình hình địa bàn của mỗi quận, huyện, công tác tập huấn được chia nhỏ theo từng địa bàn (thay vì tổ chức chung 01 lớp) để thuận tiện cho việc tham gia trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm hòa giải. Từ đó, nếu có những tranh chấp, mâu thuẫn thực tế xảy ra và còn gặp khó khăn trong giải quyết, ngành Tư pháp tổ chức mời đại diện ngành Tòa án, tài nguyên và môi trường cùng tham gia trao đổi tại các buổi tập huấn hoặc qua hình thức tổ chức Diễn đàn lồng ghép thành một chuyên đề trong đợt tập huấn.Nhìn chung công tác hòa giải ở cơ sở trên toàn khu vực đã được Sở Tư pháp, Mặt trận Tổ quốc, Hội Liên hiệp phụ nữ, Hội Cựu chiến binh… và các tổ chức, đoàn thể khác quan tâm, phối hợp chặt chẽ, đồng thời chỉ đạo, hướng dẫn các cấp cơ sở thực hiện việc lồng ghép hoạt động hòa giải trong các phong trào, cuộc vận động tại cộng đồng dân cư nhằm gắn kết công tác hòa giải ở cơ sở với nhiệm vụ phát triển văn hóa, xã hội của từng địa phương, đưa kết quả thực hiện công tác hòa giải ở cơ sở thành một tiêu chí trong đánh giá thực hiện cuộc vận động, góp phần động viên, tôn vinh, nhân rộng các mô hình, điển hình về hòa giải ở cơ sở….
     
Hội nông dân tham gia hòa giải tại Trà Vinh   
     
       Điểm nhấn của Ngày Pháp luật năm 2016 là các địa phương đã tổ chức thành công Hội thi Hòa giải viên giỏi cấp tỉnh, tham gia Hội thi cấp Khu vực và đạt kết quả cao trong Hội thi toàn quốc (Tiền Giang đạt giải Nhất, Bà Rịa – Vũng Tàu đạt giải Nhì, Bình Dương đạt giải Ba và Đồng Nai đạt giải khuyến khích). Đây là thành tích khích lệ rất lớn tinh thần người làm công tác hòa giải.
        Bên cạnh kết quả trên, công tác hòa giải vẫn còn một số hạn chế như: một số địa phương chưa nhận thức sâu sắc tầm quan trọng của công tác hòa giải ở cơ sở, xem hoạt động hòa giải là hoạt động của Ngành Tư pháp, dẫn đến công tác hòa giải ở cơ sở chưa thực hiện đúng bản chất là một tổ chức của quần chúng, tổ chức tự quản nên chưa phát huy mạnh mẽ vai trò của Mặt trận Tổ quốc và đoàn thể trong các tổ hòa giải ở cơ sở. Việc trang bị kiến thức pháp luật và kỹ năng nghiệp vụ cần thiết cho hòa giải viên để thực hiện nhiệm vụ, chủ yếu mới đến Tổ trưởng tổ hòa giải và thường không ổn định nên chưa có nhiều kinh nghiệm, kỹ năng trong việc hòa giải nên tính thuyết phục trong và sau hòa giải thành chưa cao. Vấn đề kinh phí hỗ trợ cho công tác hòa giải ở cơ sở còn gặp nhiều khó khăn, chưa được lãnh đạo các cấp quan tâm đúng mức nên hiệu quả chưa như mong muốn.
        Trong thời gian tới, để đẩy mạnh hoạt động hoà giải trên địa bàn Khu vực phía Nam, các địa phương cần thực hiện một số giải pháp như:
        - Các địa phương cần tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp, tăng cường sự phối hợp của các cơ quan liên quan trong công tác tuyên truyền, phổ biến sâu rộng chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước về công tác hòa giải ở cơ sở nhằm nâng cao nhận thức của toàn xã hội về vị trí, vai trò và tầm quan trọng của công tác này đối với đời sống xã hội.
        - Các cấp, các ngành cần xác định công tác hòa giải ở cơ sở là một trong những nhiệm vụ trọng tâm góp phần đảm bảo trật tự an toàn xã hội nhằm tăng cường trách nhiệm, tranh thủ sự chỉ đạo, lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền, phối hợp với Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể tạo sức mạnh tổng hợp thực hiện hiệu quả công tác hòa giải ở cơ sở.
        - Đồng thời, thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng kiến thức pháp luật, các họat động trao đổi nghiệp vụ hòa giải nhằm nâng cao kỹ năng cho các hòa giải viên.
        Ngoài ra, quán triệt các cấp, ngành xác định rõ mục đích của hòa giải ở cơ sở; vận động các nguồn lực hỗ trợ đảm bảo cho công tác hòa giải ở cơ sở được hoạt động hiệu quả hơn./.
 
                                                                                                         Phan Thị Xiêm Thanh