Tình hình xử lý vi phạm hành chính năm 2017 tại phía Nam
Sign In
  • * Chào mừng Quý vị và các bạn đến với Trang thông tin điện tử Cục Công tác phía Nam, Bộ Tư pháp *

Nghiên cứu trao đổi kinh nghiệm

Tình hình xử lý vi phạm hành chính năm 2017 tại phía Nam

Công tác xử lý vi phạm hành chính tại phía Nam trong năm 2017 đã có những chuyển biến tích cực, đặc biệt sự gia tăng áp dụng các biện pháp xử lý hành chính dã góp phần quan trọng trong việc đảm bảo an ninh, an toàn xã hội.

        Công tác chỉ đạo, triển khai thực hiện quyết liệt
        Năm 2017, các địa phương đã ban hành Kế hoạch quản lý xử lý vi phạm hành chính, trong đó, xác định lĩnh vực trọng tâm liên quan đến việc xử lý vi phạm hành chính trong một số lĩnh vực, như: xây dựng, trật tự an toàn giao thông, vệ sinh an toàn thực phẩm (Bình Phước); giao thông đường bộ (Phú Yên); môi trường (Trà Vinh), an toàn thực phẩm, bảo hiểm xã hội (Cần Thơ). Công tác bồi dưỡng, tập huấn cho công chức làm công tác xử lý vi phạm hành chính được thực hiện tốt, đặc biệt là tập huấn Nghị định số 97/2017/NĐ-CP ngày 18/8/2017 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 81/2013/NĐ-CP ngày 19/7/2013 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật xử lý vi phạm hành chính. Hình thức triển khai rất đa dạng: tổ chức hội nghị, đưa tin trên các trang thông tin điện tử của tỉnh, các sở, ban, ngành, trên các phương tiện thông tin đại chúng, trong các buổi sinh hoạt cộng đồng… Trong năm 2017, các địa phương cũng đã thực hiện tốt việc tổng kết Luật xử lý vi phạm hành chính; Nghị định số 110/2013/NĐ-CP ngày 24/9/2013 của Chính phủ quy định xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hành chính tư pháp, bổ trợ tư pháp, hôn nhân gia đình, thi hành án dân sự, phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã và Nghị định số 67/2015/NĐ-CP ngày 14/8/2015 của Chính phủ sửa đổi Nghị định số 110/2013/NĐ-CP; góp ý dự thảo Thông tư sửa đổi một, bổ sung một số điều Thông tư 19/2015/TT-BTP ngày 28/12/2015 của Bộ Tư pháp quy định kiểm tra tính pháp lý của Trưởng phòng Tư pháp cấp huyện đối với hồ sơ đề nghị áp dụng các biện pháp xử lý hành chính đưa vào trường giáo dưỡng, đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc và đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc.
 
 

Tập huấn nghiệp vụ xử lý vi phạm hành chính tại Nha Trang

        Công tác phối hợp cũng được các địa phương thực hiện khá tốt. Đến nay hầu hết địa phương trong khu vực phía Nam xây dựng được Quy chế phối hợp trong công tác xử lý vi phạm hành chính. Đây là cơ sở để quy định rõ chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan liên quan trong quy trình quản lý xử lý vi phạm hành chính. Bình Dương, Sóc Trăng ban hành Quyết định quy định cách thức xác định hồ sơ xử phạt vi phạm hành chính có nội dung phức tạp trên địa bàn tỉnh. Đây là cơ sở để tỉnh giải quyết các vụ việc khó, phức tạp trong thời gian qua và sắp tới khi chưa có quy định cụ thể của Luật xử lý vi phạm hành chính.
        Phần lớn các đợt kiểm tra về xử lý vi phạm hành chính đều được thực hiện bởi các Đoàn kiểm tra liên ngành. Bến Tre, Đồng Tháp là địa phương đầu tiên xây dựng kế hoạch kiểm tra về xử lý vi phạm hành chính, trong đó tập trung công tác lập hồ sơ áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc. Một số địa phương tập trung kiểm tra ở các lĩnh vực: Đồng Nai (an toàn thực phẩm, phân bón); Bình Phước, Cần Thơ (an toàn thực phẩm); Lâm Đồng (lĩnh vực quản lý rừng, lâm sản), Phú Yên (lĩnh vực giao thông đường bộ)... Qua công tác kiểm tra, các địa phương đã có báo cáo và kịp thời yêu cầu các đơn vị được kiểm tra chấn chỉnh việc xử lý vi phạm hành chính theo đúng pháp luật, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước ở địa phương.
        Về vấn đề kinh phí, sau khi có Thông tư số 19/2017/TT-BTC ngày 28/02/2017 của Bộ Tài chính quy định việc lập dự toán, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí ngân sách nhà nước cho công tác quản lý nhà nước về thi hành pháp luật xử lý vi phạm hành chính, hầu hết các địa phương đã ban hành Nghị quyết quy định về mức chi hỗ trợ cán bộ, công chức làm công tác quản lý nhà nước về thi hành pháp luật xử lý vi phạm hành chính. Nhờ đó, vấn đề chi kinh phí được triển khai nhanh chóng, kịp thời hỗ trợ, động viên đội ngũ công chức làm công tác này.
        Công tác xử lý vi phạm hành chính được thực hiện hiệu quả
        Nhìn chung, việc xử lý vi phạm hành chính đã được thực hiện một cách nghiêm túc, hiệu quả, góp phần quan trọng trong việc phòng ngừa, ngăn chặn và xử lý nghiêm minh mọi hành vi vi phạm pháp luật hành chính. Nhận thức của các tổ chức, cá nhân được nâng cao, các vụ việc vi phạm được phát hiện và xử lý kịp thời, đảm bảo đúng quy định của pháp luật, góp phần quan trọng trong việc đảm bảo an ninh trật tự, an toàn xã hội. Theo Báo cáo của các địa phương, trong Khu vực phía Nam đã phát hiện gần 2 triệu vụ việc vi phạm, xử phạt khoảng 1,7 triệu vụ, thu về hơn 4.530 tỷ đồng. Các hành vi vi phạm chủ yếu tập trung các lĩnh vực giao thông đường bộ, an ninh trật tự, môi trường, xây dựng, đất đai, kinh tế, ma túy…, trong đó các hành vi có tính chất nghiêm trọng, phức tạp chủ yếu diễn ra tại các lĩnh vực đất đai, xây dựng, tài nguyên môi trường. Việc xử phạt đối với các hành vi này trên thực tế gặp nhiều khó khăn do gặp phải sự chống đối, chây ỳ, không chấp hành quyết định xử phạt của các đối tượng.
 
 
Kiểm tra và xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực vệ sinh an oàn thực phẩm

        Hình thức xử phạt chính được các cơ quan nhà nước và người có thẩm quyền áp dụng thường xuyên, phổ biến là hình thức phạt tiền. Hình thức phạt đình chỉ hoạt động có thời hạn, tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề chủ yếu được áp dụng là hình thức phạt bổ sung. Biện pháp cảnh cáo được sử dụng ít và hình thức trục xuất chưa được áp dụng. Nhìn chung các hình phạt áp dụng đều đem lại hiệu quả và mang tính răn đe đối với các đối tượng vi phạm, góp phần hạn chế tình hình vi phạm.
        Các biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử phạt vi phạm hành chính chủ yếu được áp dụng là biện pháp tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề theo thủ tục hành chính, khám phương tiện vận tải, đồ vật, khám nơi cất giấu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính. Các biện pháp khắc phục hậu quả được áp dụng phổ biến là buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu, buộc tháo dỡ công trình xây dựng không có giấy phép hoặc xây dựng không đúng với giấy phép, buộc tiêu hủy hàng hóa, vật phẩm gây hại cho sức khỏe con người, vật nuôi, cây trồng và môi trường, văn hóa phẩm có nội dung độc hại. Các biện pháp này mang lại hiệu quả cao trong việc xử lý các hành vi vi phạm, giảm mức độ thiệt hại đáng kể.
        Về việc áp dụng biện pháp xử lý vi phạm hành chính, tại Khu vực có gần 21.000 trường hợp, trong đó giáo dục tại xã, phường thị trấn 9.000 đối tượng, đưa vào trường giáo dưỡng 60 đối tượng, đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc 640 đối tượng, đưa vào cơ cở cai nghiện bắt buộc gần 11.300 đối tượng, áp dụng các biện pháp thay thế đối với người chưa thành niên trên 1.500 đối tượng. Như vậy, việc áp dụng biện pháp xử lý vi phạm hành chính của năm 2017 tăng so với năm 2016 gần 3.000 trường hợp (từ hơn 18.000 lên gần 21.000), nhưng tập trung chủ yếu ở biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn và đưa vào cở sở cai nghiện bắt buộc.

Đoàn kiểm tra liên ngành của tp. Hồ Chí Minh làm việc với Sở Lao động- Thương binh và Xã hội
      
        Một số khó khăn

        Hiện nay đã có Nghị định số 20/2016/NĐ-CP ngày 30/3/2016 của Chính phủ quy định Cơ sở dữ liệu quốc gia về xử lý vi phạm hành chính, nhưng thực tế chưa xây dựng được Cơ sở dữ liệu quốc gia. Do vậy, việc lưu trữ thông tin và chia sẻ, cung cấp thông tin các đối tượng vi phạm hành chính chưa có, nên rất khó xác định những trường hợp vi phạm hành chính nhiều lần, hoặc tái phạm để được coi là tình tiết tăng nặng trong quá trình xử lý vi phạm hành chính. Ngoài ra, sự phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị trong việc xử lý vi phạm hành chính còn chưa chặt chẽ, còn mất nhiều thời gian trao đổi thông tin, tài liệu… khi có các vụ việc liên quan đến nhiều ngành, địa phương. Nhận thức pháp luật của một số công chức và nhân dân còn hạn chế nên việc thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính chưa thực sự nghiêm, tình trạng khiếu nại, khiếu kiện còn xảy ra (27 vụ khiếu nại, 5 vụ khiếu kiện), một số đối tượng chây ỳ hoặc không thi hành quyết định xử phạt.
        Việc áp dụng các biện pháp xử lý hành chính ngày càng gia tăng, tuy nhiên, đối với các biện pháp do Tòa án nhân dân quyết định tại một số tỉnh triển khai còn lúng túng hoặc đã triển khai nhưng chưa đạt hiệu quả: Đăk Nông (chưa có đối tượng nào), Ninh Thuận (01 đối tượng), Lâm Đồng (03 đối tượng). Sự “ùn tắc” trong thủ tục lập hồ sơ đề nghị, xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng các đối tượng vi phạm, đặc biệt là các đối tượng nghiện ma túy ở ngoài cộng đồng ngày càng tăng, nguy cơ phát sinh các hành vi vi phạm pháp luật như trộm cắp, cướp giật, tiêm chích ma túy nơi công cộng, gây mất an ninh trật tự, an toàn xã hội ở một số địa phương trong thời gian vừa qua.
        Bên cạnh đó, áp dụng Luật Xử lý vi phạm hành chính tại các địa phương còn khó khăn do một số quy định của Luật còn chưa rõ ràng và bất cập, như bảo quản tang vật, phương tiện sau khi hết thời hạn tạm giữ; quản lý đối tượng bị lập hồ sơ áp dụng biện pháp xử lý hành chính khi chưa xác định được nơi cư trú.. Bên cạnh đó còn có một số vấn đề chưa được quy định, như: việc xác định thế nào là “côn đồ hung hãn” (Khoản 2 điều 118), “hành vi vi phạm hành chính đã kết thúc”, “hành vi vi phạm hành chính đang được thực hiện” (quy định tại điểm b khoản 1 Điều 6), “vụ việc đặc biệt nghiêm trọng, có nhiều tình tiết phức tạp” (Điều 66), “cố tình trốn tránh, trì hoãn” và “thời điểm chấm dứt hành vi trốn tránh, trì hoãn” (Điều 74)… Ngoài ra, các văn bản hướng dẫn thi hành tại một số lĩnh vực còn nhiều bất cập, như chưa có Nghị định hướng dẫn Luật Xây dựng năm 2014 để xử lý trường hợp người vi phạm cố tình không hợp tác; thủ tục niêm phong nhà xưởng, chuồng trại, máy móc khi vi phạm trong lĩnh vực môi trường; xử phạt kinh doanh thực phẩm quá hạn sử dụng…
        Một số kiến nghị
       Trong thời gian tới, để tổ chức thực hiện có hiệu quả pháp luật về xử lý vi phạm hành chính, cần tăng cường thực hiện đồng bộ các giải pháp sau:
        Thứ nhất: Cần đảm bảo đủ nguồn lực về điều kiện cơ sở vật chất, nhân lực cho công tác xử lý vi phạm hành chính, đặc biệt là kinh phí cho hoạt động kiểm tra, điều tra, khảo sát, thống kê… Tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn các văn bản quy phạm pháp luật và các văn bản nghiệp vụ chuyên ngành, tập trung vào công tác xử phạt vi phạm hành chính và áp dụng các biện pháp xử lý hành chính cho đội ngũ quản lý và trực tiếp làm công tác xử lý vi phạm hành chính.
        Thứ hai: Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, đồng thời đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền các quy định về xử lý vi phạm hành chính đảm bảo phù hợp với từng nhóm đối tượng ở các khu vực khác nhau, nhằm nâng cao nhận thức và ý thức tuân thủ pháp luật của nhân dân.
        Thứ ba: Thường xuyên kiểm tra, đôn đốc việc tổ chức thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính, xử lý nghiêm các cá nhân, đơn vị có hành vi vi phạm, để xảy ra sai sót, hạn chế theo quy định; nâng cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan của người có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính.
        Thứ tư: Nâng cao trách nhiệm và hiệu quả phối hợp giữa các Sở, ngành trong công tác quản lý và xử lý vi phạm hành chính, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn.
        Thứ năm, Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, nhất là công tác xây dựng, nhập dữ liệu, tra cứu phần mềm cơ sở dữ liệu quốc gia về xử lý vi phạm hành chính. Điều này góp phần quan trọng cho việc xử lý vi phạm hành chính được thực hiện khoa học, chính xác và nhanh chóng./.
                                                                                                                     -Hà My-