THỰC TRẠNG GIẢ MẠO GIẤY TỜ, GIẢ MẠO NGƯỜI KHÁC THỰC HIỆN CÁC THỦ TỤC CÔNG CHỨNG, CHỨNG THỰC VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC CỦA MỘT SỐ CÔNG CHỨNG VIÊN ĐANG HÀNH NGHỀ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Sign In
  • * Chào mừng Quý vị và các bạn đến với Trang thông tin điện tử Cục Công tác phía Nam, Bộ Tư pháp *

Nghiên cứu trao đổi kinh nghiệm

THỰC TRẠNG GIẢ MẠO GIẤY TỜ, GIẢ MẠO NGƯỜI KHÁC THỰC HIỆN CÁC THỦ TỤC CÔNG CHỨNG, CHỨNG THỰC VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC CỦA MỘT SỐ CÔNG CHỨNG VIÊN ĐANG HÀNH NGHỀ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Vừa qua, Sở Tư pháp TP.HCM tổ chức Hội nghị về tăng cường các giải pháp phòng ngừa, xử lý tình trạng giả mạo trong hoạt động công chứng, chứng thực. Tham dự hội nghị có đại diện Cục Công tác phía Nam (Bộ Tư pháp), Hội Công chứng viên TP. HCM và một số đại diện của cơ quan liên quan của TP HCM như (Công an, Tòa án, Viện Kiểm sát, Văn phòng đăng kí đất đai TP.HCM và đại diện nhiều Văn phòng công chứng, cán bộ làm công tác chứng thực của một số quận/huyện, xã/phường). Tại hội nghị các đại biểu tham dự đã đánh giá về thực trạng giả mạo giấy tờ của hoạt động công chứng, chứng thực trong thời điểm hiện nay và đề xuất các giải pháp nhằm phòng ngừa, xử lý trong thời gian tới.

 
         1. Thực trạng
        Thực trạng các đối tượng giả mạo giấy tờ, làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức và giả mạo người khác đến Tổ chức hành nghề công chứng, Ủy ban nhân dân cấp huyện, xã thực hiện các thủ tục chứng thực bản sao từ bản chính, chứng thực chữ ký, chứng thực và công chứng các hợp đồng, giao dịch đang là vấn đề nghiêm trọng, việc giả mạo ngày một gia tăng, thủ đoạn ngày một tinh vi, các đối tượng sử dụng công nghệ cao, khó phát hiện bằng mắt thường và công cụ hỗ trợ phổ biến như hiện nay như (máy soi dấu vân tay, giấy tờ, kính lúp, camera..). Tình trạng này xảy ra ở nhiều địa phương trên cả nước, đặc biệt các tổ chức hành nghề công chứng, UBND quận/huyện, xã/phường ở Thành phố Hồ Chí Minh đã phát hiện nhiều vụ việc giả mạo rất tnh vi, đã qua mắt được các Công chứng viên có kinh nghiệm trong hành nghề công chứng và người thực hiện chứng thực. Tình hình giả mạo giấy tờ trong hoạt động công chứng, chứng thực đã gây ảnh hưởng xấu đến tình hình, an ninh trật tự xã hội, tạo tâm lý lo lắng, bất an cho công chứng viên, người thực hiện chứng thực, tác động tiêu cực không nhỏ đến việc bảo đảm an toàn pháp lý trong các giao dịch, thực hiện thủ tục hành chính.

       Một số vụ việc đã được cá nhân, cơ quan nhà nước phát hiện, ngăn chặn kịp thời tránh xảy ra thiệt hại cho người dân. Tuy nhiên, cũng còn một số vụ việc đã xảy ra hậu quả, cơ quan tiến hành tố tụng phải vào cuộc, đối tượng đã bị xét xử với mức án nghiêm khắc. Trước tình hình đó, Năm 2017, Sở Tư pháp đã phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức tập huấn kỹ năng nhận diện giấy tờ giả, các biện pháp xử lý và giao ban về công tác chứng thực  cho cán bộ tư pháp cấp xã/phường, huyện/quận và các công chứng viên nhận diện các loại giấy tờ giả từ văn bằng, chứng chỉ, giấy tờ xe, bằng lái xe cho đến giấy tờ hộ tịch, CMND, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất….
        Theo thống kê và nhận xét của các đại biểu tham dự hội nghị thì các vụ việc được phát hiện chủ yếu là giả mạo giấy tờ, người yêu cầu chứng thực. Một số vụ việc các đối tượng đã lợi dụng sơ hở trong hoạt động công chứng để thực hiện công chứng hợp đồng là giấy tờ giả do người khác đứng tên, công chứng hợp đồng cho người đã chết, công chứng hợp đồng mua bán nhà đất đối với Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất không còn giá trị, công chứng hợp đồng mua bán nhà đối với tài sản đang bị áp dụng biện pháp ngăn chặn giao dịch, công chứng hợp đồng mua bán 02 lần đối với một tài sản…Đối tượng giả mạo chủ thể, giả mạo giấy tờ trong hoạt động công chứng, chứng thực diễn ra rất tinh vi, phức tạp. Giả mạo chủ thể chủ yếu tập trung ở các trường hợp giả mạo bên chuyển nhượng, bên ủy quyền, bên tặng cho…, giả mạo giấy tờ chủ yếu tập trung vào các loại như: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền trên đất, Chứng minh nhân dân, Hộ khẩu, Giấy chứng nhận tình trạng hôn nhân, các loại bằng cấp, chứng chỉ… Việc giả mạo chủ thể, giấy tờ luôn là hành vi cố ý, có động cơ, mục đích lừa đảo, chiếm đoạt tài sản của người khác nên đối tượng vi phạm có tính tổ chức, đối phó cao. Do đó, trong một số vụ việc mặc dù công chứng viên đã kiểm tra rất kỹ nhưng vẫn bị các đối tượng làm giả “qua mặt” và trở thành nạn nhân trong việc chứng nhận các hợp đồng giao dịch.
        Việc giả mạo trong hoạt động công chứng, chứng thực gây ra hậu quả nặng nề cho xã hội. Tuy chưa có thống kê chính thức từ các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền nhưng qua thông tin phản ánh từ các cơ quan bao chí thì tổ chức, cá nhân đã bị lừa, chiếm đoạt hàng tỉ đồng và nhiều trường hợp khác bị ảnh hưởng đến sức khỏe, tinh thần, có công chứng viên đã bị truy tố.

        2. Một số đề xuất giải pháp
       Để ngăn chặn tình trạng giả mạo trong hoạt động công chứng, chứng thực, một số giải pháp đã được các công chứng viên tham dự hội nghị đề xuất, cụ thể như sau:
        - Xây dựng quy chế phối hợp trong việc đấu tranh phòng chống tội phạm như quy chế phối hợp trong việc trình báo, tố giác, cung cấp thông tin và tài liệu liên quan giữa cơ quan công an, tổ chức hành nghề công chứng và cơ quan chức năng để xử lý người vi phạm, xử lý vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các vụ việc vi phạm. Đề nghị các cơ quan công an hỗ trợ cho tổ chức hành nghề công chứng và nhân viên của tổ chức hành nghề công chứng trong việc tiếp nhận nhanh gọn, kịp thời các thông tin, văn bản trình báo và hồ sơ, tài liệu kèm theo. Quy chế đảm bảo đơn giản quá trình tiếp nhận và xử lý kịp thời thông tin có hành vi vi phạm công chứng, chứng thực.
        - Khi tổ chức hành nghề công chứng phát hiện được các loại giấy tờ hồ sơ được làm giả thì các cơ quan pháp luật phải có sự phối hợp đồng bộ chặt chẽ và xử lý nhanh chóng kịp thời và thông tin công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng. Có như vậy mới có tác dụng phòng ngừa hành vi làm giả.
        - Hiện nay các công chứng viên tại TP HCM chủ yếu dựa vào các thông tin tại hệ thống cơ sở dữ liệu công chứng hiện đang được xây dựng và hoàn thiện và được giao cho một đầu mối là Trung tâm thông tin và tư vấn công chứng trực thuộc Sở Tư pháp, tuy nhiên cho đến nay quy chế khai thác, sử dụng cơ sở dữ liệu vẫn chưa được UBND Thành phố ban hành. Để tạo cơ sở pháp lý cho việc quản lý, khai thác, sử dụng, cung cấp và cập nhật dữ liệu thông tin công chứng, làm cơ sở cho việc phát hiện, đánh giá trách nhiệm những hành vi vi phạm trong hoạt động công chứng.
        - Cơ quan có thẩm quyền quan tâm đến việc tuyên truyền, phổ biến trên các phương tiện thông tin đại chúng cho người dân về các thủ đoạn tinh vi, đánh tráo giấy tờ, giả mạo chủ thể trong các giao dịch để người dân nâng cao ý thức cảnh giác. Đối với người mua nhận chuyển nhượng nhà đất cần có sự tìm hiểu về tài sản và giấy tờ liên quan thông qua các kênh thông tin như khu phố, tổ dân phố, cư dân xung quanh.
       - STP quan tâm phối hợp với các cơ quan liên quan mở các lớp tập huấn về kỹ năng nhận diện giấy tờ giả cho cán bộ làm công tác chứng thực, công chứng viên. Đồng thời, các tổ chức hành nghề công cứng cần quán triệt cho công chứng viên, nhân viên nghiệp vụ về kỹ năng nhận diện, phát hiện giấy tờ giả mạo, trang bị các phương tiện hỗ trợ cho việc phát hiện giấy tờ giả mạo và kịp thời đưa thông tin về hồ sơ giả mạo, người giả mạo lên mạng ngăn chặn của Sở Tư pháp./.
                                                                                    Trần Thị Tú – Phòng Công tác HCTP-BTTP